Tez savunmasında başarısız olursam ne olur? Düzeltme ve ret süreci
Tez savunmasında öğrencinin sunumu veya tez metni yeterli bulunmadığında jüri “düzeltme” ya da “ret” kararı verebilir. Bu iki karar aynı anlama gelmez. Düzeltme kararı verilen öğrenci tezini belirlenen süre içinde yeniden düzenleyerek ikinci kez savunabilirken, tezin reddedilmesi öğrencinin üniversiteyle ilişiğinin kesilmesine yol açabilir.
Yüksek lisans öğrencisine düzeltmelerini tamamlaması için en fazla üç ay, doktora öğrencisine ise en fazla altı ay süre verilir. Öğrenci düzeltilmiş tezini kural olarak aynı jüri önünde yeniden savunur. İkinci savunmada da tez başarısız bulunursa öğrencinin programla ilişiği kesilir.
Tez savunmasında başarısız olursam ne olur? Düzeltme ve ret süreci
Tez savunmasında hangi kararlar verilebilir?
Tez savunması, tez çalışmasının sunulması ve bunu izleyen soru-cevap bölümünden oluşur. Savunma tamamlandıktan sonra jüri, dinleyicilere kapalı olarak toplanır ve tez hakkında salt çoğunlukla kabul, düzeltme veya ret kararı verir. Karar, ilgili anabilim veya anasanat dalı başkanlığı tarafından sınavı izleyen üç gün içinde enstitüye tutanakla bildirilir.
Jüri kararı | Öğrenci açısından sonucu |
Kabul | Öğrenci tez savunmasında başarılı olur ve mezuniyet işlemlerine geçer |
Düzeltme | Tez belirlenen süre içinde düzeltilerek aynı jüri önünde yeniden savunulur |
Ret | Öğrencinin yükseköğretim kurumuyla ilişiği kesilir |
İkinci savunmada başarısızlık | Öğrencinin yükseköğretim kurumuyla ilişiği kesilir |
Jürinin kabul kararı vermesi, bütün mezuniyet işlemlerinin tamamlandığı anlamına gelmez. Öğrencinin düzeltilmiş son tez nüshalarını ve üniversitenin istediği diğer belgeleri süresi içinde enstitüye teslim etmesi gerekir. Savunma sonrasındaki işlemleri yüksek lisans tezi bittiğinde resmî süreç nedir? başlıklı rehberimizde ayrıntılı olarak inceleyebilirsiniz.
Düzeltme kararı tez savunmasında kalmak anlamına mı gelir?
Düzeltme kararı, tezin mevcut hâliyle kabul edilmediğini ancak belirlenen eksiklerin giderilmesi durumunda yeniden değerlendirilebileceğini gösterir. Bu karar öğrencinin tezinin doğrudan reddedildiği veya programla ilişiğinin hemen kesileceği anlamına gelmez. Öğrenciye tezini geliştirmesi ve ikinci kez savunması için resmî bir fırsat verilir.
Jürinin istediği değişiklikler yalnızca yazım ve biçim hatalarından oluşabileceği gibi araştırmanın yöntemi, örneklemi, analizleri, bulguların yorumlanması veya tartışma bölümünün yeniden yapılandırılması gibi kapsamlı konuları da içerebilir. Bu nedenle düzeltme kararı alındığında ilk yapılması gereken, jüri üyelerinin taleplerini tam ve doğru biçimde belirlemektir. Savunma sırasında sözlü olarak dile getirilen önerilerle yetinilmemeli, resmî tutanakta yer alan karar ve düzeltmeler esas alınmalıdır.
Yüksek lisans tezinde düzeltme süresi kaç aydır?
Yüksek lisans tezi hakkında düzeltme kararı verilen öğrenci, en geç üç ay içinde gerekli değişiklikleri tamamlayarak tezini aynı jüri önünde yeniden savunur. Üç aylık süre, yalnızca metnin düzenlenmesini değil; danışman kontrolü, benzerlik raporu, jüriye teslim ve ikinci savunma için gereken işlemleri de kapsayabilir. Bu nedenle çalışmaya düzeltme kararının verildiği tarihten hemen sonra başlanmalıdır.
Sürenin başlangıcının savunma tarihi mi, kararın enstitü tarafından onaylandığı tarih mi olduğu üniversitenin uygulama esasları üzerinden kontrol edilmelidir. Öğrenci ikinci savunma için son başvuru gününü danışmanı ve enstitüyle yazılı olarak netleştirmelidir. Üç ayın son gününde tezi danışmana göndermek, enstitünün istediği bütün işlemlerin süresinde tamamlandığı anlamına gelmeyebilir.
Doktora tezinde düzeltme süresi kaç aydır?
Doktora tezi hakkında düzeltme kararı verilen öğrenciye gerekli değişiklikleri tamamlaması için en fazla altı ay süre verilir. Düzeltme süresinin yüksek lisansa göre daha uzun olmasının nedeni, doktora tezinden beklenen özgün bilimsel katkının ve araştırma kapsamının daha geniş olmasıdır. Bununla birlikte öğrenciye tanınan altı ayın tamamını kullanmak zorunlu değildir; tez daha erken tamamlandığında üniversitenin takvimine uygun olarak ikinci savunma yapılabilir.
Doktora jürisinin istediği değişiklikler yeni analizler, ilave veri, kuramsal çerçevenin güçlendirilmesi veya tezin özgün katkısının daha açık gösterilmesi gibi kapsamlı talepler içerebilir. Bazı değişiklikler etik kurul, kurum izni veya veri toplama süreci açısından ek işlem gerektirebilir. Öğrenci bu nedenle talepleri yalnızca bölüm başlıklarına göre değil, tamamlanmaları için gereken süre ve resmî izinler bakımından da sınıflandırmalıdır.
İkinci tez savunması nasıl yapılır?
Öğrenci gerekli düzeltmeleri tamamladıktan sonra tezini danışmanına sunar. Danışman, düzeltilmiş tezin savunulabilir olduğuna ilişkin görüşüyle birlikte tezi enstitüye iletir ve benzerlik raporu dâhil olmak üzere üniversitenin istediği işlemler yeniden tamamlanır. İkinci savunma, yönetmelikte belirtildiği üzere aynı jüri önünde gerçekleştirilir.
Jüri üyelerinden birinin zorunlu bir nedenle görev yapamaması hâlinde izlenecek işlem, üniversitenin yönetmeliği ve enstitü kararıyla belirlenir. Öğrenci, jüri değişikliği olacağını varsayarak ilk savunmadaki taleplerden vazgeçmemelidir. Düzeltme raporu, ilk savunmada istenen her değişikliğin nerede ve nasıl yapıldığını jüri üyelerinin kolayca görebileceği biçimde hazırlanmalıdır.
İkinci tez savunmasında tekrar kalırsam ne olur?
Düzeltme verilen yüksek lisans veya doktora tezinin ikinci savunmada da başarısız bulunması hâlinde öğrencinin yükseköğretim kurumuyla ilişiği kesilir. Yönetmelikte aynı tez için üçüncü bir savunma hakkı öngörülmemektedir. Bu nedenle ikinci savunma, düzeltmelerin kısmen tamamlanarak denenebileceği sıradan bir kontrol toplantısı olarak görülmemelidir.
Öğrenci yalnızca jüri tutanağında yazan maddeleri biçimsel olarak işaretlemekle yetinmemelidir. Düzeltmelerin tezin yöntemi, bulguları ve sonuçları üzerindeki etkisi birlikte değerlendirilerek bölümler arasındaki tutarlılık yeniden kurulmalıdır. Örneğin analiz değiştirildiğinde yalnızca bulgular tablosu değil; yöntem, tartışma, sonuç, özet ve gerekiyorsa araştırma soruları da gözden geçirilmelidir.
Tez reddedilirse ne olur?
Jüri ilk savunmada tezin düzeltilerek kabul edilemeyecek ölçüde yetersiz olduğuna karar verirse ret kararı verebilir. Tezi başarısız bulunarak reddedilen öğrencinin üniversiteyle ilişiği kesilir. Ret kararında öğrenciye aynı tez için üç veya altı aylık düzeltme süresi verilmez.
İlişik kesme işleminin öğrenci sistemine yansıması veya resmî kararın bildirilmesi belirli bir idari süreç gerektirebilir. Bununla birlikte kararın sisteme henüz işlenmemiş olması öğrenciye kendiliğinden yeni bir savunma hakkı vermez. Öğrenci resmî tutanağı ve enstitü kararını inceleyerek sonucu kesinleştirmelidir.
Tezi reddedilen öğrenci tezsiz yüksek lisans diploması alabilir mi?
Tezi reddedilen bir yüksek lisans öğrencisi, talepte bulunması ve tezsiz yüksek lisans programının ders kredi yükü, dönem projesi ve benzeri koşullarını yerine getirmesi hâlinde tezsiz yüksek lisans diploması alabilir. Bu diploma öğrenciye kendiliğinden verilmez; öğrencinin başvurması ve eksik koşullar varsa bunları tamamlaması gerekir. Üniversitenin tezsiz programının bulunması ve intibak işlemlerinin nasıl yapılacağı enstitü tarafından değerlendirilir.
Bu seçenek tezli yüksek lisans diplomasının tezsiz diplomaya otomatik olarak çevrilmesi biçiminde anlaşılmamalıdır. Öğrencinin aldığı dersler, toplam kredi yükü ve hazırlayacağı proje tezsiz yüksek lisans koşullarına göre incelenir. Başvuru yapmadan önce hangi derslerin sayılacağı ve ayrıca dönem projesi gerekip gerekmediği enstitüden yazılı olarak öğrenilmelidir.
Doktora tezi reddedilirse yüksek lisans diploması alınabilir mi?
Tezli yüksek lisans derecesiyle doktoraya başlayan bir öğrenci, doktora tezi reddedildiğinde ikinci bir yüksek lisans diplomasını otomatik olarak alamaz. Yönetmelikteki tezsiz yüksek lisans diploması seçeneği, lisans derecesiyle doğrudan doktora programına kabul edilen öğrenciler için öngörülmüştür. Bu öğrenciler de gerekli ders kredi yükünü, projeyi ve diğer koşulları yerine getirmek ve ayrıca talepte bulunmak zorundadır.
Lisans sonrası doğrudan doktora öğrencisinin aldığı derslerin tezsiz yüksek lisans koşullarını ne ölçüde karşıladığı enstitü tarafından incelenir. Öğrencinin doktora programında belirli sayıda ders tamamlamış olması, diplomanın başvuru yapılmadan kendiliğinden düzenleneceği anlamına gelmez. Programla ilişik kesilmeden veya karar kesinleşmeden önce enstitüden izlenecek işlemler hakkında bilgi alınması yararlı olur.
Tez savunmasına girmemek başarısızlık sayılır mı?
Tezini azami süre içinde tamamlamayan veya savunmaya girmeyen yüksek lisans öğrencisinin üniversiteyle ilişiği kesilebilir. Savunma tarihi belirlendiği hâlde geçerli bir mazeret olmaksızın sınava katılmayan öğrenci hakkında da üniversitenin yönetmeliğine göre işlem yapılır. Sağlık sorunu veya başka bir zorunlu nedenle savunmaya katılamayacak öğrencinin durumu mümkün olan en kısa sürede enstitüye bildirmesi ve gerekli belgeleri sunması gerekir.
Mazeretin danışmana sözlü olarak bildirilmesi resmî başvurunun yerine geçmeyebilir. Yeni savunma tarihi verilip verilmeyeceği, mazeretin geçerliliği ve öğrencinin azami süresi yetkili kurul tarafından değerlendirilir. Öğrenci, mazeretinin kabul edildiğine ilişkin yazılı karar çıkmadan savunmanın ertelendiğini kesinleşmiş saymamalıdır.
Tez savunmasında neden düzeltme verilir?
Düzeltme kararı tek bir nedene bağlı değildir. Jüri, çalışmanın bilimsel olarak geliştirilebileceğini ancak mevcut hâliyle kabul için yeterli olmadığını düşündüğünde düzeltme verebilir. Talep edilen değişikliklerin kapsamı araştırmanın alanına, yöntemine ve üniversitenin tez ölçütlerine göre değişir.
Sık karşılaşılan düzeltme nedenleri şunlardır:
Araştırma probleminin ve amacının yeterince açık olmaması
Araştırma soruları, hipotezler ve yöntem arasında uyumsuzluk bulunması
Örneklem veya çalışma grubunun yeterince açıklanmaması
Veri toplama araçlarının geçerlik ve güvenirliğinin gösterilmemesi
İstatistiksel analizlerin araştırma sorularına uygun olmaması
Nitel analiz sürecinin yeterince şeffaf açıklanmaması
Bulguların eksik veya hatalı yorumlanması
Tartışma bölümünün literatürle yeterince ilişkilendirilmemesi
Sonuçların araştırmanın bulgularından daha güçlü ifade edilmesi
Kaynakça, atıf, akademik dil veya tez yazım kurallarındaki sorunlar
Jürinin tezdeki özgün katkıyı yeterince görememesi
Bu sorunların bir bölümü savunmadan önce yapılacak kapsamlı kontrolle belirlenebilir. Özellikle yöntem, veri ve analiz arasındaki tutarsızlıkların savunma sırasında ortaya çıkması, kısa sürede kapsamlı değişiklik yapılmasını gerektirebilir. Tezin yalnızca biçim ve yazım yönünden değil, bilimsel bütünlük açısından da incelenmesi önemlidir.
Düzeltme kararı aldıktan sonra ne yapılmalıdır?
Öğrenci ilk olarak jüri tutanağının ve varsa üyelerin yazılı değerlendirmelerinin bir kopyasını edinmelidir. Daha sonra her düzeltme talebi; yöntem, analiz, bulgular, tartışma, kaynakça ve biçim gibi başlıklar altında sınıflandırılmalıdır. Bir değişikliğin tezin diğer bölümlerini nasıl etkileyeceği belirlenmeden yalnızca ilgili cümlenin veya tablonun değiştirilmesi yeni tutarsızlıklar oluşturabilir.
Uygulanacak yol haritası şu şekilde olabilir:
Resmî jüri tutanağını ve düzeltme maddelerini alın.
İkinci savunma için son tarihi enstitüden öğrenin.
Düzeltmeleri önem ve bağımlılık sırasına göre sınıflandırın.
Önce yöntem ve analizle ilgili temel sorunları çözün.
Bulgular, tartışma, sonuç ve özeti yeni sonuçlarla uyumlu hâle getirin.
Her düzeltmenin yapıldığı sayfayı gösteren bir cevap tablosu hazırlayın.
Tezin tamamında kavram, sayı, tablo ve kaynak tutarlılığını kontrol edin.
Yeni benzerlik raporu ve teslim koşullarını öğrenin.
Tezi danışmana son tarihten yeterince önce gönderin.
İkinci savunma sunumunu düzeltilen noktaları açıklayacak biçimde hazırlayın.
Jürinin istediği analizler nasıl değerlendirilmelidir?
Jüri yeni bir istatistiksel analiz istediğinde talep doğrudan uygulanmadan önce araştırmanın amacı, veri yapısı ve yöntemiyle uyumu değerlendirilmelidir. Aynı veri üzerinde gereksiz sayıda analiz yapılması veya yalnızca anlamlı sonuç elde etmek amacıyla testlerin değiştirilmesi bilimsel açıdan doğru değildir. Talebin neyi çözmeye yönelik olduğu belirlenmeli ve uygun yöntem gerekçesiyle birlikte uygulanmalıdır.
Jüri tarafından yöntem, veri veya analiz düzeltmesi istendiyse analiz kontrolü ve istatistiksel revizyon danışmanlığı kapsamında mevcut veri dosyası, analiz çıktıları, yöntem ve bulgular bölümü birlikte incelenebilir. Amaç mevcut sonuçları zorunlu olarak korumak değil; analizlerin araştırma sorularına ve veri yapısına uygun biçimde yeniden değerlendirilmesidir.
Tez metnindeki kapsamlı düzeltmeler nasıl yapılmalıdır?
Düzeltme yalnızca jüri üyelerinin işaretlediği cümlelerin değiştirilmesinden oluşmaz. Örneğin araştırmanın amacı yeniden yazıldığında araştırma soruları, yöntem, bulguların sunuluşu ve sonuç bölümü de etkilenebilir. Benzer şekilde bir kavramın tanımı değiştirildiğinde tezin farklı bölümlerindeki kullanımın tutarlı olup olmadığı kontrol edilmelidir.
Tezinizin akademik dili, bölüm geçişleri, atıfları, kaynakçası veya enstitü yazım kılavuzuna uygunluğu konusunda düzeltme aldıysanız editörlük, çeviri ve yayın desteği sayfamızı inceleyebilirsiniz. Hazırlanmış tez metni; akademik anlatım, kaynak kullanımı, tablo ve şekiller, başlık yapısı ve teslim biçimi açısından kontrol edilebilir.
Düzeltme raporu nasıl hazırlanır?
Düzeltme raporu, jürinin her talebine karşı yapılan işlemi açık ve izlenebilir biçimde göstermelidir. Raporda jüri talebi, öğrencinin yaptığı değişiklik, değişikliğin bulunduğu bölüm ve güncel sayfa numarası ayrı sütunlarda verilebilir. Talep uygulanmadıysa bunun bilimsel gerekçesi danışmanla birlikte açıkça açıklanmalıdır.
Jürinin talebi | Yapılan düzenleme | Bölüm ve sayfa |
Örneklem seçiminin açıklanması | Örnekleme yöntemi ve dâhil edilme ölçütleri eklendi | Yöntem, s. 42–44 |
Analiz yönteminin yeniden değerlendirilmesi | Veri yapısına uygun analiz uygulandı ve sonuçlar güncellendi | Yöntem ve Bulgular, s. 51–68 |
Tartışmanın güncel kaynaklarla güçlendirilmesi | Yeni çalışmalar eklendi ve sonuçlar literatürle karşılaştırıldı | Tartışma, s. 76–91 |
Rapor kısa fakat somut olmalı ve yalnızca “düzeltildi” gibi genel ifadelerden oluşmamalıdır. Jüri üyeleri, istenen değişikliğin gerçekten yapıldığını rapor üzerinden kolayca takip edebilmelidir. Sayfa numaraları, tezin savunmaya sunulan son sürümüne göre yazılmalıdır.
Tez savunması kararına itiraz edilebilir mi?
Jürinin akademik değerlendirmesine karşı herkese otomatik olarak yeni savunma hakkı veren genel bir itiraz mekanizması bulunmamaktadır. Bununla birlikte jüri oluşumu, karar yeter sayısı, sınavın yürütülmesi veya kararın bildirilmesi gibi işlemlerde açık bir usul hatası bulunduğu düşünülüyorsa öğrenci üniversitenin dilekçe ve itiraz yollarını kullanabilir. İtirazın hangi makama ve ne kadar süre içinde yapılacağı üniversitenin yönetmeliği üzerinden belirlenmelidir.
Öğrenci itiraz başvurusunda yalnızca sonuçtan memnun olmadığını belirtmek yerine iddia ettiği usul hatasını ve dayandığı düzenlemeyi açıkça göstermelidir. Başvurunun yapılması, ret kararını kendiliğinden ortadan kaldırmaz veya yeni bir savunma hakkı oluşturmaz. Hukuki işlem düşünülüyorsa kişisel durumun bir hukuk uzmanı tarafından ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Tez savunmasından önce başarısızlık riski nasıl azaltılabilir?
Savunmaya hazırlanmak yalnızca sunum slaytlarını oluşturmak anlamına gelmez. Öğrencinin araştırmanın problemini, yöntemini, örneklemini, temel bulgularını, sınırlılıklarını ve bilimsel katkısını birbirleriyle bağlantılı biçimde açıklayabilmesi gerekir. Jürinin sorabileceği yöntemsel ve kuramsal sorular önceden belirlenerek tez metnindeki olası tutarsızlıklar giderilmelidir.
Savunmadan önce şu noktalar kontrol edilmelidir:
Tezin amacı ile sonuçları birbiriyle uyumlu mu?
Her araştırma sorusu veya hipotez bulgularda yanıtlanmış mı?
Örneklem ve veri toplama süreci yeterince açıklanmış mı?
Kullanılan analizlerin seçilme gerekçesi belirtildi mi?
Tablolarla metindeki sayısal değerler aynı mı?
Tartışma bölümünde her temel bulgu literatürle karşılaştırılmış mı?
Araştırmanın sınırlılıkları açık ve gerçekçi biçimde yazılmış mı?
Tezin özgün katkısı kısa ve anlaşılır biçimde açıklanabiliyor mu?
Kaynakça ile metin içi atıflar birbiriyle uyumlu mu?
Sunum, tezin tamamını değil ana kararları ve bulguları öne çıkarıyor mu?
Sıkça sorulan sorular
Düzeltme kararı alan öğrenci başarısız sayılır mı?
Düzeltme kararı, tezin ilk savunmada kabul edilmediğini gösterir; ancak doğrudan ret kararı değildir. Öğrenciye tezini geliştirerek ikinci kez savunma hakkı verilir. Kesin sonuç ikinci savunmada tezin kabul veya reddedilmesiyle ortaya çıkar.
Yüksek lisans tez savunması kaç kez yapılabilir?
Tezi hakkında düzeltme kararı verilen öğrenci aynı tez için ikinci kez savunmaya girebilir. İkinci savunmada da tez başarısız bulunursa öğrencinin üniversiteyle ilişiği kesilir. Yönetmelikte aynı tez için üçüncü bir savunma hakkı bulunmamaktadır.
İkinci savunma farklı jüri önünde yapılabilir mi?
Genel düzenlemeye göre düzeltilmiş tez aynı jüri önünde yeniden savunulur. Bir jüri üyesinin görev yapamayacak durumda olması hâlinde izlenecek yol enstitü tarafından belirlenir. Öğrenci jüri değişikliği konusunda kendi başına işlem yapamaz.
Üç veya altı aylık düzeltme süresi uzatılabilir mi?
Yönetmelikte düzeltmelerin yüksek lisansta en geç üç, doktorada en geç altı ay içinde tamamlanması öngörülmektedir. Her öğrenciye tanınan otomatik bir uzatma hakkı bulunmaz. Olağanüstü bir mazeret varsa süre dolmadan enstitüye belgeli başvuru yapılmalı ve yazılı karar alınmalıdır.
Danışman düzeltilmiş tezi onaylamazsa ne olur?
Düzeltilen tez, savunulabilir olduğuna ilişkin danışman görüşüyle birlikte enstitüye sunulur. Danışman tezin talepleri karşılamadığını düşünüyorsa eksikleri öğrenciye açık biçimde bildirmelidir. Süre sınırlı olduğundan görüş ayrılığı geciktirilmeden anabilim dalı ve enstitüyle resmî biçimde ele alınmalıdır.
Tez savunmasında heyecanlandığım için kalabilir miyim?
Tez savunması yalnızca sunum performansına göre değerlendirilmez; tez metni, araştırmanın yöntemi, bulguları, bilimsel katkısı ve öğrencinin sorulara verdiği cevaplar birlikte dikkate alınır. Yoğun heyecan sunumu olumsuz etkileyebilse de kararın tek ölçütü değildir. Öğrencinin tezinin temel kararlarını anlayarak prova yapması, ezberlenmiş uzun bir sunum hazırlamasından daha yararlıdır.
Düzeltme sonrası benzerlik raporu yeniden alınır mı?
Yönetmeliğe göre düzeltme verilen tez, yapılan değişikliklerle birlikte danışmana sunulur ve enstitü tarafından benzerlik raporu süreci yeniden yürütülür. Kabul edilen oran ve raporda uygulanacak filtreler üniversiteye göre değişebilir. Öğrenci ikinci teslimden önce güncel enstitü kurallarını kontrol etmelidir.
Jüri düzeltmelerini ikinci savunmaya bırakmayın
Düzeltme kararı, tezin tamamlanması için verilen son ve önemli bir fırsattır. Bu süre yalnızca yazım değişiklikleriyle geçirilmemeli; jürinin taleplerinin araştırmanın bütününe etkisi değerlendirilmelidir. Yöntem, analiz, bulgular ve tartışma arasında yeni bir uyumsuzluk oluşmaması için düzeltmeler planlı biçimde yürütülmelidir.
Jüri tutanağını, tez dosyanızı, veri ve analiz çıktılarını göndererek yapılması gereken çalışmaların kapsamını belirleyebilirsiniz. Danışmanlık talebi formunu doldurduğunuzda dosyalarınız incelenir; sunulabilecek akademik veya istatistiksel destek, teslim süresi ve ücret bilgisi yazılı olarak bildirilir.
Son güncelleme: 7 Eylül 2026. Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Tez savunması, düzeltme ve ilişik kesme işlemlerinde YÖK Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğiyle birlikte öğrencinin kayıtlı olduğu üniversitenin güncel yönetmeliği, senato kararları ve enstitü uygulamaları esas alınmalıdır.
