TEZ VE MAKALELER İÇİN YÖNTEM PLANLAMASI
Araştırma yöntemi ve desen danışmanlığı
Araştırma konunuz belli olduğu hâlde çalışmayı hangi yöntemle yürüteceğinizden emin değil misiniz? Araştırmanın amacı, soruları, hipotezleri, ulaşılabilir katılımcıları ve veri kaynaklarını birlikte değerlendirerek nicel, nitel veya karma yöntem seçenekleri arasından çalışmanıza uygun yaklaşımı belirlemenize yardımcı oluyoruz.
Araştırma modeli ve deseni • Değişkenler ve veri toplama • Tez yöntem bölümü
Araştırma yöntemi danışmanlığı nedir?
Araştırma yöntemi, yalnızca çalışmaya “nicel”, “nitel” veya “karma” etiketi verilmesinden ibaret değildir. Seçilen yöntemin araştırmanın problemi, amacı, soruları veya hipotezleri, ulaşılabilir verileri ve araştırma koşullarıyla uyumlu olması gerekir.
Bir yöntemin alanda yaygın kullanılması, o yöntemin her araştırma için uygun olduğu anlamına gelmez. Araştırmacının neyi ölçmek, karşılaştırmak, açıklamak, yorumlamak veya anlamak istediği; kimlerden ya da hangi kaynaklardan veri toplayabileceği ve çalışmayı hangi koşullarda yürüteceği birlikte değerlendirilmelidir.
Bu hizmet; “araştırma yöntemi danışmanlığı”, “metodoloji danışmanlığı” veya “tez yöntem bölümü desteği” arayan yüksek lisans ve doktora öğrencileri ile makale ve bilimsel araştırma hazırlayan araştırmacılara yöneliktir. Yeni bir araştırmanın yöntemsel çerçevesini planlıyor veya hazırlanmış yöntem bölümünü bilimsel tutarlılık bakımından inceliyoruz.
Araştırma yöntemi, model ve desen arasındaki fark:
Araştırma yöntemi, çalışmanın genel yaklaşımını ifade eder ve nicel, nitel veya karma olabilir. Araştırma modeli veya deseni ise verilerin kimlerden ya da hangi kaynaklardan, hangi koşullarda, ne zaman ve nasıl elde edileceğini daha ayrıntılı biçimde açıklar.
“Araştırma modeli” ve “araştırma deseni” terimleri bilim alanına ve üniversitenin yazım kılavuzuna göre farklı biçimlerde kullanılabilir. Bu nedenle yalnızca bir desen adı önermiyor; seçilen kavramın araştırmanın alanındaki kullanıma ve kurumun beklentilerine uygunluğunu da değerlendiriyoruz.
Yöntem bölümünün tez içindeki yapısı ve bu bölümde bulunması gereken temel başlıklar hakkında ayrıntılı bilgi için Tezin Yöntem Bölümü Nedir ve Nasıl Yazılır? başlıklı rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Araştırma yöntemi danışmanlığı kapsamında ne yapıyoruz?
-
Araştırmanın amacı, problemi, araştırma soruları ve hipotezleri arasındaki uyumun değerlendirilmesi
-
Çalışmaya uygun nicel, nitel veya karma araştırma yönteminin belirlenmesi
-
Araştırma modeli veya deseninin seçilmesi ve bilimsel olarak gerekçelendirilmesi
-
Bağımlı, bağımsız, aracı, düzenleyici ve kontrol değişkenlerinin tanımlanması
-
Hedef evren, ulaşılabilir evren, örneklem veya çalışma grubunun belirlenmesi
-
Araştırmaya uygun örnekleme yönteminin seçilmesi
-
Anket, ölçek, görüşme, gözlem, doküman veya diğer veri toplama yöntemlerinin değerlendirilmesi
-
Veri toplama sürecinin ve uygulama aşamalarının planlanması
-
Araştırmaya alınma ve dışlanma ölçütlerinin belirlenmesi
-
Araştırma soruları ve hipotezlere uygun genel analiz planının oluşturulması
-
Nicel araştırmalarda geçerlik ve güvenirlik süreçlerinin planlanması
-
Nitel araştırmalarda inandırıcılık, aktarılabilirlik ve tutarlılığa yönelik önlemlerin belirlenmesi
-
Tez veya makalenin yöntem bölümünde bulunması gereken başlıkların planlanması
-
Hazırlanmış yöntem bölümünün bilimsel terimler, bölüm yapısı ve yöntemsel tutarlılık bakımından incelenmesi
-
Tez önerisi, etik kurul başvurusu ve yöntem bölümü arasındaki tutarlılığın kontrol edilmesi
-
Danışman, jüri, etik kurul veya hakem tarafından istenen yöntemsel düzeltmelerin değerlendirilmesi
Not: Verileriniz toplandıysa ve uygun istatistiksel testlerin uygulanmasına, çıktıların düzenlenmesine veya sonuçların açıklanmasına ihtiyacınız varsa İstatistiksel Analiz Danışmanlığı sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Sizden isteyeceklerimiz ve teslim edeceğimiz dosyalar
Elinizde bulunan belgeleri iletmeniz yeterlidir:
-
Araştırmanın geçici veya kesinleşmiş başlığı
-
Araştırmanın problemi, amacı ve varsa araştırma soruları ya da hipotezleri
-
Tez önerisi, araştırma protokolü veya yöntem bölümünün mevcut hâli
-
Kullanılması düşünülen araştırma modeli veya desen (biliniyorsa)
-
Varsa anket, ölçek, görüşme formu ya da diğer veri toplama araçları
-
Evren, örneklem, çalışma grubu veya veri kaynaklarına ilişkin bilgiler
-
Üniversitenin tez önerisi formu, yazım kılavuzu veya derginin yazar rehberi
-
Danışman, jüri, etik kurul veya hakem tarafından iletilen görüşler
-
Çalışmanın mevcut aşaması ve tamamlanması gereken tarih
-
Araştırmanın mevcut yöntemsel durumunu ve eksiklerini gösteren yazılı değerlendirme
-
Nicel, nitel veya karma yöntem seçimine ilişkin gerekçeli öneri
-
Araştırma modeli veya desenine ilişkin değerlendirme ve alternatifler
-
Araştırma soruları, hipotezler, değişkenler ve yöntem arasındaki uyum kontrolü
-
Evren, örneklem veya çalışma grubuna ilişkin yöntemsel plan
-
Veri toplama yöntemi ve uygulama sürecine ilişkin yol haritası
-
Araştırma sorularını veri ve analiz yaklaşımıyla eşleştiren genel analiz planı
-
Yöntem bölümünün başlık ve alt başlık yapısı
-
Mevcut yöntem bölümü üzerinde açıklamalı inceleme ve düzenleme önerileri
-
Danışman, jüri veya hakem görüşlerine yönelik revizyon planı
-
Araştırmacının ve tez danışmanının ayrıca karar vermesi gereken konulara ilişkin notlar
Not: Araştırma konunuz henüz net değilse Tez Konusu Belirleme Danışmanlığı sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Sayısal örneklem hesabına ihtiyacınız varsa Örneklem Büyüklüğü Hesaplama ve G*Power Güç Analizi sayfamızı inceleyebilirsiniz.
SIKÇA SORULAN SORULAR
Araştırma yöntemi ile istatistiksel analiz aynı şey midir?
Nicel, nitel ve karma yöntemlerin tümü için destek veriyor musunuz?
Hayır. Araştırma yöntemi, çalışmanın genel yaklaşımını ve verilerin nasıl elde edileceğini kapsar. İstatistiksel analiz ise toplanan nicel verilerin hangi tekniklerle inceleneceğini ifade eder.
Tezim için hangi yöntemin uygun olduğunu belirleyebilir misiniz?
Evet. Araştırmanın amacı, soruları, hipotezleri, ulaşılabilir katılımcıları, veri kaynakları ve uygulama koşulları incelenerek uygun yöntem seçenekleri değerlendirilebilir.
Yalnızca hazırladığım yöntem bölümünü inceletebilir miyim?
Evet. Mevcut yöntem bölümü; araştırma soruları ile uyum, model veya desen, örneklem, veri toplama, analiz planı, kavramların doğru kullanımı ve bölümler arası tutarlılık bakımından incelenebilir.
Evet. Çalışmanın alanı ve ihtiyacı değerlendirildikten sonra nicel, nitel veya karma araştırma tasarımı konusunda danışmanlık sunulabilir. Uzmanlık alanı dışında kalan talepler ön değerlendirme aşamasında bildirilir.
Örneklem büyüklüğü hesabı bu hizmete dâhil midir?
Evrenin, çalışma grubunun ve örnekleme yaklaşımının yöntemsel olarak planlanması kapsama alınabilir. G*Power veya başka bir yöntemle sayısal örneklem hesabı gerekiyorsa çalışma ayrıca değerlendirilir.
Araştırma yöntemi danışmanlığı ücreti nasıl belirleniyor?
Ücret; çalışmanın mevcut aşamasına, araştırma yaklaşımına, incelenecek belgelerin kapsamına, ihtiyaç duyulan yöntemsel planlamaya, düzeltme sayısına ve teslim süresine göre belirlenir. Dosyalar ön değerlendirmeden geçirildikten sonra kapsam, süre ve ücret yazılı olarak iletilir.