Hakemli dergide makale nasıl yayınlanır? Adım Adım Rehber
Tezinizi ya da araştırmanızı tamamladınız, peki sırada ne var? Pek çok araştırmacı için bir sonraki hedef, emek verdikleri çalışmayı hakemli bir dergide yayınlamak. Ancak bu süreç, ilk defa deneyimleyenler için oldukça karmaşık ve göz korkutucu görünebilir. Doğru dergiyi nasıl seçeceğinizden hakem yorumlarına nasıl cevap vereceğinize kadar pek çok soru işareti oluşabilir. Bu yazıda, hakemli dergide makale yayınlama sürecini baştan sona, adım adım ele alıyoruz. Yazının sonunda, bu süreçte nerelerde profesyonel destek alabileceğinizi de sizinle paylaşacağız.
Hakemli Dergi Nedir, Neden Önemlidir?
Hakemli (peer-reviewed) dergiler, gönderilen makalelerin yayınlanmadan önce alanında uzman akademisyenler tarafından değerlendirildiği bilimsel yayın organlarıdır. Bu değerlendirme süreci, yayınlanan bilginin bilimsel geçerliliğini ve güvenilirliğini garanti altına alır.
Akademik kariyeriniz için hakemli bir dergide yayın yapmak; atanma, yükselme, doktora yeterliliği veya akademik CV'nizi güçlendirme açısından büyük önem taşır. Tezinizden ürettiğiniz bir makaleyi yayınlamak, aynı zamanda yaptığınız araştırmanın bilim dünyasına kazandırılması anlamına gelir.
Tezinizi makaleye dönüştürme süreciyle ilgili detaylı bilgiye Editörlük, Çeviri ve Yayın Desteği sayfamızdan ulaşabilirsiniz.
Adım 1: Tezinizi veya Araştırmanızı Makale Formatına Dönüştürün
Bir tez ile bir makale aynı yapıda yazılmaz. Tezler daha uzun, kapsamlı literatür bölümleri ve detaylı metodoloji açıklamaları içerirken; makaleler çok daha öz, odaklanmış ve dergi şablonuna uygun olmalıdır.
Tezden makaleye geçerken dikkat etmeniz gerekenler:
Literatür bölümünü, makalenin ana bulgusuyla doğrudan ilişkili kaynaklara indirgeyin
Yöntem bölümünü, derginin istediği kelime sınırına uygun şekilde özetleyin
Bulgular ve tartışma bölümlerini, tek bir net mesaj etrafında yeniden kurgulayın
Dergi şablonuna (IMRaD yapısı: Giriş, Yöntem, Bulgular, Tartışma) uygun hale getirin
Bu dönüşüm, deneyim gerektiren bir süreçtir. Bu konuda dilerseniz Akademik Danışmanlık hizmetimizden destek alabilirsiniz.
Adım 2: Doğru Dergiyi Seçin
Makale yayınlama sürecinin en kritik adımlarından biri, doğru dergiyi seçmektir. Yanlış dergiye gönderilen bir makale, kapsam dışı olduğu gerekçesiyle daha ön incelemede reddedilebilir.
Dergi seçerken şu kriterlere dikkat edin:
Kapsam uyumu: Derginin daha önce yayınladığı makaleleri inceleyin, sizin konunuzla örtüşüyor mu kontrol edin
İndeks durumu: Dergi Scopus, Web of Science, TR Dizin gibi indekslerde taranıyor mu?
Kabul oranı ve süreç hızı: Bazı dergiler süreci 2-3 ayda tamamlarken bazıları 1 yılı bulabilir
Yayın ücreti (varsa): Bazı açık erişim dergiler makale işleme ücreti (APC) talep eder
Predatory (yağmacı) dergilerden kaçının: Kalite kontrolü yapmadan, yalnızca ücret karşılığında hızlı yayın vaat eden dergilere karşı temkinli olun
Adım 3: Dergi Yazım Kurallarına (Author Guidelines) Uygun Hale Getirin
Her derginin kendine özgü yazım kuralları, kaynakça formatı ve şablonu vardır. Bu kurallara uyulmadan gönderilen makaleler, hakem sürecine girmeden editör tarafından geri çevrilebilir.
Kontrol etmeniz gerekenler:
Kelime/sayfa sınırı
Kaynakça formatı (APA, MLA, Chicago vb. — bkz. APA Formatı Nedir?)
Başlık, özet ve anahtar kelime sayısı sınırlamaları
Şekil, tablo ve ek dosya formatları
Etik beyan ve çıkar çatışması formları
Kaynakçanızın dergi formatına uygun olup olmadığından emin değilseniz, Kaynakça Düzeltme hizmetimizle bu adımı bizim üzerimize bırakabilirsiniz.
Adım 4: Kapak Mektubu (Cover Letter) Hazırlayın
Çoğu dergi, makalenizle birlikte editöre hitaben kısa bir kapak mektubu talep eder. Bu mektupta:
Çalışmanızın özgün katkısını kısaca özetleyin
Neden bu dergiye uygun olduğunu belirtin
Makalenin daha önce başka bir dergiye gönderilmediğini teyit edin
İyi hazırlanmış bir kapak mektubu, editörün makalenizi hakem sürecine yönlendirme kararını olumlu etkileyebilir.
Adım 5: Benzerlik Oranınızı Kontrol Edin
Dergiye gönderim öncesi, makalenizin benzerlik (intihal) oranının dergi tarafından kabul edilen sınırların altında olduğundan emin olmalısınız. Çoğu dergi, gönderim aşamasında otomatik olarak Turnitin veya benzeri bir yazılımla tarama yapar; yüksek benzerlik oranı, makalenin daha ön incelemede reddedilmesine yol açabilir.
Bu konuda kapsamlı bilgiye Benzerlik Oranı Azaltma sayfamızdan ulaşabilirsiniz.
Adım 6: Gönderim Sonrası Süreç — Editör İncelemesi ve Hakem Değerlendirmesi
Makalenizi gönderdikten sonra süreç genellikle şöyle ilerler:
Editör ön incelemesi: Editör, makalenin derginin kapsamına uygunluğunu ve temel yazım kurallarına uyup uymadığını kontrol eder.
Hakem ataması: Uygun bulunan makaleler, alanında uzman iki veya daha fazla hakeme gönderilir.
Hakem değerlendirmesi: Hakemler, makalenin bilimsel geçerliliğini, özgünlüğünü ve alana katkısını değerlendirir. Bu süreç dergiye göre birkaç haftadan birkaç aya kadar sürebilir.
Karar: Değerlendirme sonucunda makaleniz genellikle şu üç sonuçtan biriyle karşılaşır:
Kabul (bazen küçük düzeltmelerle — minor revision)
Revizyon sonrası yeniden değerlendirme (major revision)
Red
Adım 7: Hakem Yorumlarına Cevap Verin (Revizyon Süreci)
"Revize et ve yeniden gönder" kararı almak aslında iyi bir haberdir — bu, makalenizin potansiyel taşıdığı anlamına gelir. Bu aşamada:
Her hakem yorumuna tek tek, maddeler halinde cevap yazın
Yaptığınız her değişikliği açıkça belirtin ("Sayfa 5, Paragraf 2'de şu değişiklik yapılmıştır...")
Katılmadığınız bir yorum varsa, bilimsel gerekçeyle nazikçe açıklayın
Belirtilen süre içinde yeniden gönderim yapmaya özen gösterin
Bu aşamada oluşturmanız gereken iki temel belge vardır: revize edilmiş makale ve hakem yorumlarına verdiğiniz cevapları içeren bir mektup.
Peki Makaleniz Reddedilirse?
Red kararı, akademik yayıncılığın doğal ve yaygın bir parçasıdır — alanında en deneyimli araştırmacıların bile makaleleri zaman zaman reddedilir. Bu durumda:
Hakem yorumlarını dikkatle değerlendirin, makalenizi güçlendirmek için kullanın
Derginin kapsamına gerçekten uygun olup olmadığınızı yeniden gözden geçirin
Gerekirse farklı, kapsamı daha uygun bir dergiye yönelin
Bu Süreçte Nereden Destek Alabilirsiniz?
Hakemli dergide makale yayınlama süreci, sabır ve teknik bilgi gerektiren uzun bir yolculuktur. Tez Yardım Platformu olarak bu yolculuğun her adımında yanınızdayız:
Tezinizi makaleye dönüştürme ve dergi formatına uygun hale getirme desteği için Editörlük, Çeviri ve Yayın Desteği
Kaynakçanızı dergi formatına uygun hale getirmek için Kaynakça Düzeltme
Benzerlik oranınızı düşürmek için Benzerlik Oranı Azaltma
Makalenizin istatistiksel analizlerini gözden geçirmek veya güçlendirmek için İstatistiksel Analiz Danışmanlığı
Sürecin nasıl işlediğini merak ediyorsanız Nasıl Çalışıyoruz? sayfamızı, ücretlendirme hakkında bilgi almak içinse Ücretler ve Ödeme sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Ön ödeme almadan, çalışmanızı teslim etmeden önce incelemenize sunarak ilerliyoruz.
Sıkça Sorulan Sorular
Tezimi doğrudan makale olarak gönderebilir miyim? Hayır, tezler ve makaleler farklı yapılarda yazılır. Tezinizi dergi formatına uygun şekilde yeniden düzenlemeniz gerekir.
Makale yayın süreci ne kadar sürer? Dergiye göre değişmekle birlikte, editör ön incelemesinden yayın kararına kadar genellikle 2 ay ile 1 yıl arasında sürebilir.
Hangi dergiye göndereceğimi nasıl bileceğim? Çalışmanızın konusuna, yöntemine ve hedeflediğiniz indekse (Scopus, Web of Science, TR Dizin vb.) uygun dergileri araştırmanız gerekir. Bu konuda danışmanlık almak isterseniz Danışmanlık Talebi İletebilirsiniz.
Predatory (yağmacı) dergi olduğunu nasıl anlarım? Hakem sürecini atlayan, aşırı hızlı yayın vaat eden, şeffaf olmayan ücretlendirme yapan ve tanınmış indekslerde yer almayan dergilere karşı temkinli olun.
Bu yazıyı faydalı bulduysanız, akademik yayın süreciyle ilgili diğer blog yazılarımıza ve YouTube kanalımıza göz atmayı unutmayın. Her türlü sorunuzu yorumlar kısmından bizimle paylaşabilirsiniz.
